Bohdan Guerquin – Architekt i Historyk Architektury
Bohdan Jan Guerquin, urodzony 26 stycznia 1904 roku w Nowogrodzie Wielkim, to postać niezwykle ważna dla polskiej architektury i historii sztuki. Jako architekt i historyk architektury, przez swoje życie zawodowe przyczynił się do ochrony i badania dziedzictwa architektonicznego Polski. Zmarł 28 września 1979 roku we Wrocławiu, pozostawiając po sobie bogaty dorobek naukowy oraz liczne publikacje dotyczące zamków i architektury obronnej.
Wczesne życie i edukacja
Bohdan Guerquin pochodził z rodziny o francuskich korzeniach. Jego dziadek był emigrantem z Francji, co wskazuje na międzynarodowe dziedzictwo, które mogło wpłynąć na jego późniejsze zainteresowania architekturą. Wychowany w rodzinie inżyniera komunikacji, Kazimierza Guerquina, oraz Zofii z Sadowskich, młody Bohdan uczęszczał do gimnazjów w Radomiu, Mohylowie oraz Warszawie.
W latach 1925–1936 studiów na Politechnice Warszawskiej podjął naukę architektury pod kierunkiem Rudolfa Świerczyńskiego. Już podczas studiów wykazywał zainteresowanie historią architektury. W 1927 roku rozpoczął pracę w Zakładzie Architektury Polskiej, gdzie zaangażował się w sekcję historii fortyfikacji, co stanowiło zapowiedź jego przyszłych badań nad zamkami.
Kariera naukowa i dydaktyczna
Po ukończeniu studiów Bohdan Guerquin kontynuował pracę naukową jako asystent w Zakładzie Architektury Polskiej. Jego badania koncentrowały się na zamkach Podola i Wołynia, a także na dociekaniach dotyczących architektury obronnej. W latach 1936–1945 prowadził działalność dydaktyczną na Politechnice Warszawskiej, gdzie wykładał pod kierunkiem Oskara Sosnowskiego.
Punktem zwrotnym w jego karierze była okupacja niemiecka, kiedy to w 1940 roku ratował Zamek Królewski w Warszawie. Podczas wojny pracował w tajnym Wydziale Architektury PW u Jana Zachwatowicza oraz prowadził zajęcia w tajnych szkołach budowlanych. Po wojnie Guerquin był jednym z organizatorów Katedry Historii Architektury Polskiej w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz pełnił funkcję Kierownika Odnowienia Zamku na Wawelu.
Osiągnięcia akademickie i publikacje
Bohdan Guerquin zdobył uznanie jako ekspert w dziedzinie średniowiecznej architektury obronnej. Jego prace badawcze obejmowały m.in. zamki w Malborku i Chęcinach, a także Zamek jazłowiecki. W 1949 roku obronił rozprawę doktorską zatytułowaną „Zamek w Jazłowcu”, która znacząco przyczyniła się do rozwoju badań nad architekturą tego okresu. Jako autor licznych publikacji oraz książek dotyczących zamków w Polsce, Guerquin miał ogromny wpływ na historiografię architektoniczną.
Jego wybrane publikacje to m.in.: „Zamek w Jazłowcu” (1948), „Zamek w Malborku” (1960) oraz „Zamki Śląskie” (1957). Publikacje te cieszyły się dużym zainteresowaniem zarówno wśród studentów, jak i profesjonalistów zajmujących się ochroną zabytków.
Działalność zawodowa we Wrocławiu
W 1951 roku Bohdan Guerquin przeniósł się do Wrocławia, gdzie zorganizował Katedrę Historii Architektury Polskiej na tamtejszym uniwersytecie. Jego kariera akademicka rozwijała się dynamicznie – w 1954 roku został profesorem nadzwyczajnym, a w 1969 roku uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Podczas swojej działalności na uczelni wypromował pięciu doktorów oraz czterech doktorów habilitowanych.
Oprócz pracy dydaktycznej uczestniczył także aktywnie w życiu naukowym jako członek różnych komisji związanych z architekturą i urbanistyką, m.in. Komisji Architektury i Urbanistyki Sekcji Ochrony Zabytków PAN oraz Komisji Historii Sztuki Akademii Umiejętności w Krakowie.
Odznaczenia i uznanie
Bohdan Guerquin był odznaczony wieloma nagrodami za swoją działalność naukową oraz wkład w ochronę dziedzictwa kulturowego Polski. Wśród jego odznaczeń znajduje się Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski oraz Złoty Krzyż Zasługi. Jego praca została doceniona nie tylko przez środowisko akademickie, ale także przez instytucje zajmujące się ochroną zabytków.
W końcu lat 70. XX wieku Guerquin zorganizował przy Wrocławskim oddziale PAN Komisję Architektury i Urbanistyki, co świadczy o jego aktywności i zaangażowaniu na rzecz rozwoju dziedziny architektury oraz ochrony zabytków.
Zakończenie
Bohdan Guerquin pozostaje jedną z kluczowych postaci polskiej architektury XX wieku. Jego pasja do historii architektury oraz zaangażowanie w ochronę dziedzictwa kulturowego przyniosły mu trwałe uznanie. Jako nauczyciel akademicki wychował wielu studentów, którzy kontynuują jego dzieło badań nad polskim dziedzictwem architektonicznym. Jego publikacje są nadal cennym źródłem wiedzy dla badaczy i miłośników historii sztuki.
Zmarły we Wrocławiu i pochowany na cmentarzu św. Rodziny, Bohdan Guerquin pozostaje symbolem pasji do architektury oraz oddania dla ochrony polskiego dziedzictwa kulturowego.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).