Wstęp
Maria Bor-Myśliborska, urodzona 11 stycznia 1932 roku w Warszawie, była uznaną polską rzeźbiarką, której twórczość odcisnęła swoje piętno na polskiej sztuce współczesnej. Swoje życie i twórczość związała głównie z Wałbrzychem, gdzie zmarła 13 stycznia 2020 roku. Jej prace charakteryzowały się różnorodnością materiałów oraz tematyką, która często nawiązywała do trudnych aspektów ludzkiej natury. W artykule przyjrzymy się bliżej życiu i osiągnięciom artystki, jej twórczości oraz wpływowi, jaki miała na lokalną społeczność.
Życiorys
Maria Bor-Myśliborska pochodziła z rodziny Myśliborskich herbu Jelita. Czas II wojny światowej spędziła w Pruszkowie pod Warszawą, a po wojnie przeniosła się z rodziną do Wałbrzycha. Tam ukończyła I Liceum Ogólnokształcące im. Ignacego Jana Paderewskiego. Już w młodym wieku wykazywała talent plastyczny. Artystka wspominała, że od dziecka marzyła o zostaniu rzeźbiarką, co stało się jej życiową pasją. Po ukończeniu szkoły średniej rozpoczęła studia na Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, a później przeniosła się do sopockiej PWSSP, gdzie w 1958 roku obroniła dyplom z wyróżnieniem w pracowni Stanisława Horno-Popławskiego.
Po zakończeniu studiów Bor-Myśliborska wróciła do Wałbrzycha, gdzie rozpoczęła pracę jako nauczycielka plastyki. Jej podejście pedagogiczne przyczyniło się do wzrostu pewności siebie wielu uczniów. W swoim życiu osobistym wychowała dwóch synów, a po rozwodzie postanowiła skupić się wyłącznie na twórczości artystycznej, co przyczyniło się do rozwoju jej kariery.
Twórczość rzeźbiarska
Maria Bor-Myśliborska była wszechstronną artystką, tworzącą w różnych materiałach takich jak brąz, stal, marmur czy gres ceramiczny. Jej dorobek artystyczny obejmuje dziesiątki medali i plakietek oraz wiele statuetek pamiątkowych. Najbardziej znanym cyklem rzeźb jest „Człowiecze Pochodnie”, który powstał w odpowiedzi na mroczne aspekty ludzkiej natury oraz zbrodnie inkwizycji. W ramach tego cyklu powstały takie prace jak „Joanna D’Arc”, „Giordano Bruno” czy „Płonące wiedźmy”. Te rzeźby nie tylko pokazują niezwykły talent artystki, ale także jej zaangażowanie w ważne tematy społeczne.
Bor-Myśliborska była również pomysłodawczynią i współzałożycielką Wałbrzyskiej Galerii Rzeźby Plenerowej, gdzie jej prace mogły być podziwiane przez szerokie grono odbiorców. Rzeźby artystki wpisały się w krajobraz wielu miast, a jeden z jej dzieł – „Renifer” – stał się symbolem Świdnicy i przykładem modernistycznej architektury.
Wystawy i uznanie
Maria Bor-Myśliborska brała udział w licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych zarówno w Polsce, jak i za granicą. Jej prace były prezentowane m.in. w Gdańsku, Krakowie, Poznaniu oraz w miastach zagranicznych takich jak Ravenna czy Rzym. Uczestniczyła również w ogólnopolskich wystawach rzeźby organizowanych przez Centralne Biuro Wystaw Artystycznych „Zachęta” oraz inne prestiżowe instytucje.
Artystka zdobywała liczne nagrody i wyróżnienia za swoją twórczość, m.in. Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki w 1958 roku oraz Nagrodę Wojewody Wałbrzyskiego w 1994 roku. W 2008 roku została uhonorowana tytułem „Zasłużona dla miasta Wałbrzycha”. Jej osiągnięcia artystyczne zostały docenione nie tylko w Polsce, ale również w międzynarodowych leksykonach sztuki.
Wpływ na lokalną społeczność
Maria Bor-Myśliborska miała znaczący wpływ na rozwój kultury i sztuki w Wałbrzychu oraz okolicznych miastach. Jej działania pedagogiczne inspirowały młodych ludzi do zaangażowania się w sztukę i rozwijania swoich talentów. Dzięki jej inicjatywom powstały ważne projekty kulturalne, które przyczyniły się do wzbogacenia lokalnej oferty artystycznej.
Zarówno jej rzeźby, jak i działalność pedagogiczna przyczyniły się do budowania pozytywnej tożsamości Wałbrzycha jako miasta sztuki. Społeczność lokalna zyskała nie tylko dzieła sztuki, ale także możliwość uczestniczenia w różnorodnych wydarzeniach kulturalnych organizowanych przez Galerię Rzeźby Plenerowej.
Zakończenie
Maria Bor-Myśliborska pozostaje ważną postacią polskiej sztuki współczesnej. Jej dorobek artystyczny oraz działalność na rzecz kultury mają trwałe znaczenie dla społeczności lokalnych oraz dla historii polskiej sztuki. Twórczość artystki nie tylko inspiruje kolejne pokolenia rzeźbiarzy i plastyków, ale także pobudza refleksję nad złożonymi aspektami ludzkiej natury oraz miejscem sztuki we współczesnym świecie. Zmarła 13 stycznia 2020 roku, pozostawiając po sobie nie tylko piękne dzieła sztuki, ale także niezatarte ślady w sercach tych, którzy mieli okazję ją poznać lub podziwiać jej twórczość.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).